HISTORIE IN KORT BESTEK
=======================================================================
Terug
HOLLANDSCHEVELD
Hollandscheveld is het grootste en oudste zogenaamde 'buitendorp' van de gemeente Hoogeveen,
gelegen in de noordNederlandse provincie Drenthe.
Hollandscheveld is een modern dorp met veel groen rondom en een zeer uitgebreid
winkelcentrum.
Het dorp was door de jaren heen nogal eens in het nieuws en geniet landelijke bekendheid!
Roep in Maastricht, Gieten, Arnhem, Den Haag of Leeuwarden dat je uit
Hollandscheveld komt en er zal iemand opstaan die zegt: "Hollandscheveld? Ha! Koekoek!!!"
En als je een humorist treft dan zal die ook nog even het "grappige dialect " van de
roemruchte leider van de vroegere Boerenpartij nadoen. Want roemrucht was hij, Hendrik
Koekoek. Hollandschevelder van geboorte en jarenlang Tweede Kamerlid voor de inmiddels
bijna verdwenen Boerenpartij. Die Boerenpartij maakte in de jaren zestig een enorme
groei door die voornamelijk was te danken aan de boerenopstand in 1963 in Hollandscheveld.
Hollandscheveld werd in 1963 zelfs wereldnieuws toen drie boerengezinnen op last van het
Landbouwschap uit hun boerderijen werden gezet omdat ze principieel weigerden de
heffingen voor dat schap te betalen.
Duizenden zogenaamde "Vrije Boeren" uit heel Nederland, aanhangers van Koekoek, trokken
naar Hollandscheveld om te proberen de ontruiming te voorkomen. Dat lukte niet. De
overheid bracht een enorme overmacht van gehelmde en gewapende politie op de been die
de demonstrerende boeren weg hield van de plaatsen waar de deurwaarder zijn werk deed.
Er ontstonden rellen. De politie dreef de mensen met traangasgranaten en wapenstok weg
van de boerderijen. Eén van de ontruimde boerderijen ging 's nachts in vlammen op.
Daders van de brandstichting werden nooit gevonden.
In het boek "De Opstand Der Braven" is de affaire zeer uitgebreid beschreven. Foto's en
delen van het dramatische verhaal zijn te bekijken en te lezen op deze site.
Het boek is nog in beperkte mate verkrijgbaar bij de auteur, ondergetekende Bertus ten Caat
(mail naar: info@hollandscheveld.nl )
HISTORIE IN KORT BESTEK
De gebeurtenissen in maart 1963 maakten Hollandscheveld in één klap in heel Nederland bekend.
Alle kranten hadden dagen achter elkaar verslagen en foto's op de voorpagina's, de radio bracht
rechtstreekse verslagen vanaf het "slagveld" en ook de tv journaals en aktualiteitenrubrieken
volgden de tot dan toe grootste rel na de tweede wereldoorlog, dagenlang op de voet. Ook de
herdenkingen die na 30 en 35 jaar werden gehouden brachten de landelijke media weer groot-
schalig op de been.
Tot aan de woelige dagen in maart 1963 was Hollandscheveld een paar eeuwen lang weinig meer,
maar ook niet minder dan een uitgestrekte veenkolonie waar eenvoudige veenarbeiders en kleine
boeren met heel hard werken een schamel loontje bij elkaar zwoegden. De naam Hollandscheveld
dankt het dorp aan rijke Hollanders die met hun kapitaal in de 17e eeuw meehielpen het grote
veengebied te ontginnen. De veengebieden, de velden, van de Hollanders werden de "Hollandse
velden" en uiteindelijk werd het Hollandsche Veld het dorp Hollandscheveld.
Aan het begin van de 19e eeuw verrees het eerste "officiële" schoolgebouw in het dorp en in het
midden van de 19e eeuw, dicht bij die school, een kerkgebouw. Uniek aan dat gebouw is de windwijzer
op de toren. Dat is niet de bekende haan maar een VEENSCHOP, karakteristiek voor het veenge-
bied Hollandscheveld. In dezelfde tijd dat de kerk werd gebouwd werd aan het Hoekje een molen
gebouwd. Aan het Zuideropgaande verrees later een tweede molen. Beide molens zijn ondertus-
sen verdwenen. Afgebroken in de jaren zestig nadat ze al veel eerder waren onttakeld. Alles
wat van de Molen aan het Hoekje nog over is, is een deel van een molenwiek die aan het Hol-
landscheveldse Opgaande in een voortuin ligt…
Behalve het kerkgebouw aan de Hendrik Raakweg zijn er nog een paar monumentale gebouwen
en huizen uit vorige eeuwen overgebleven. Een daarvan is het in 1819 door de gemeente gebouwde
schoolgebouw, in de volksmond meestal het
"witte huis" genoemd. Dit gebouw is fraai gerestaureerd. Voordat dit schoolgebouw verrees
waren er elders in de streek al schoolmeesters actief. Voor gedetailleerde beschrijvingen van o.a. de school-
geschiedenis kunt u terecht in de : "Internet Biblitotheek Hollandscheveld" , een site van historicus Albert
Metselaar.
Ook de dokterswoning aan het Hoekje, gebouwd in 1868, is in de afgelopen jaren mooi gerestaureerd..
Saillant detail: de huisarts die deze woning liet bouwen was mede-oprichter van de vereniging
voor Plaatselijk Belang Hollandscheveld.
En hij -dr. Louis van Coevorden- was getrouwd met Marrianne Jacobs, een zuster van de
bekende Alletta Jacobs. Het doktershuis in Hollandscheveld is bijna een kopie
van het geboortehuis van Alletta Jacobs dat nog bestaat in Hoogezand. Dr. Van Coevorden was
de grootvader van Pieter Muntendam. Deze Pieter Muntendam begon zijn loopbaan in de
medische wereld eveneens in Hollandscheveld. Muntendam was later o.a. Staatsecretaris.
In de kom van Hollandscheveld zijn enkele winkelpuien nog in redelijk originele staat.
In de streek zijn de sporen van het veenverleden vrijwel uitgewist. Slechts hier en daar vinden we nog
iets terug dat aan de oude veenarbeiderswoningen herinnert. Op de plaatsen waar ooit schamele
plaggenhutten stonden staan nu prachtige moderne woningen.
Hier ligt de geschiedenis en het heden nog heel dicht
bij elkaar: De nieuwbouw ten oosten van de 31e Wijk,
Hollandscheveld noord-oost.
De streek Hollandscheveld was een echte veenkolonie:kanalen en vaarten
(wijken) bepaalden het beeld. Honderden kilometers veenwijken waren er en
tientallen bruggetjes en vonders. Bijna alle "verkeer" ging via het water
in platte schuiten (bokken), of langs het water: te voet of per fiets.
Aan het eind van de jaren vijftig en het begin van de jaren zestig was
dat voorbij. In een jaar of tien werden praktisch alle kanalen en wijken
gedempt en werden er wegen aangelegd die het gebied bereikbaar maakten
voor het modernere verkeer.
In die periode begon ook het "dorp" Hollandscheveld zich meer en meer te
ontwikkelen. Nieuwe straten, nieuwe woonwijken, nieuwe voorzieningen
werden aangelegd en opgebouwd en langzaam maar zeker groeide het dorp uit
tot een modern plattelandsdorp waar het prettig wonen, werken en leven
is! Voor gedetailleerde beschrijvingen van de geschiedenis van
Hollandscheveld gaat u naar de pagina 'Historie' waar ondermeer ook het
DIGITALE MUSEUM HOLLANDSCHEVELD staat.
Kijk ook eens in het fotoalbum!